Giáo viên: Bùi Kim Tuyến
Chào mừng quý thầy cô về dự giờ lớp 9B
KIỂM TRA BÀI CŨ
đồng biến
f(x1) > f(x2)
Câu hỏi 2. Điền vào chỗ (.....)
Cho hàm số y = f(x) xác định  x  R
Với mọi x1, x2 bất kỳ thuộc R
- Nếu x1 < x2 mà f(x1) < f(x2) thì hàm số y = f(x) ................. trên R
- Nếu x1 < x2 mà ................. thì hàm số y = f(x) nghịch biến trên R
Trả lời: y được gọi là hàm số của x khi:
+ Đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng x thay đổi.
+ Với mỗi giá trị của x ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng của y.
Câu hỏi 1. Khi nào y được gọi là hàm số của x (x là biến số)?




TIẾT 23
HÀM SỐ BẬC NHẤT




1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
a. Bài toán:
Một xe ô tô chở khách đi từ bến xe Phía nam Hà Nội vào Huế với vận tốc trung bình 50km/h. Hỏi sau t giờ xe ô tô đó cách trung tâm Hà Nội bao nhiêu kilômét? Biết rằng bến xe Phía nam cách trung tâm Hà Nội 8km.
Trung tâm Hà Nội Bến xe Huế
8km
?1 Hãy điền vào chỗ trống (…) cho đúng
Sau 1 giờ, ô tô đi được:
Sau 2 giờ, ô tô đi được:
Sau t giờ, ô tô đi được:
Sau t giờ, ô tô cách trung tâm Hà Nội là: s =
50.1 (km)
50.t (km)
50.t + 8 (km)
50.2 (km)
?2 Tính các giá trị tương ứng của s khi cho t lần lượt lấy các giá trị 1 giờ; 2 giờ; 3 giờ; 4 giờ . rồi giải thích tại sao s là hàm số của t?

58 (km)
108 (km)
158 (km)
208 (km)
Ta có s là hàm số của t vì:
+ s phụ thuộc vào t.
+ Ứng với mỗi giá trị của t chỉ có một giá trị tương ứng của s.
s là hàm số của t vì sao?
s = 50.t + 8
y
x
a
(a ≠ 0)
b
Hàm số bậc nhất được cho bởi công thức tổng quát nào?
Là hàm số bậc nhất
ĐỊNH NGHĨA
Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức:
y = ax + b
trong đó a, b là các số cho trước và a ≠ 0
Chú ý: Khi b = 0, hàm số có dạng
y = ax (đã học ở lớp 7)
Bài tập 1: Trong các hàm số sau hàm số nào là hàm số bậc nhất? Hãy xác định các hệ số a, b của chúng.









(nếu m ≠ 0)

3

2

-5

4

0,5

0

m

3

Ví dụ : Xét hàm số y = f(x) = -3x +1.
Chứng minh hàm số nghịch biến
trên R.
Giải:
- Hàm số y = f(x) = -3x + 1 xác định với mọi x  R
- Lấy x1, x2 R sao cho x1< x2 (x1 – x2 < 0)
- Vì f(x) = - 3x + 1 nên:
f(x2) = - 3x2 + 1
Cho hàm số y = f(x) = 3x +1. Chứng minh hàm số đồng biến trên R.
?3
f(x1) = - 3x1 + 1
2. Tính chất
Với x1, x2 bất kì thuộc R:
Nếu x1 Với x1, x2 bất kì thuộc R:
Nếu x1 < x2 mà f(x1)>f(x2) thì hàm số y=f(x) nghịch biến trên R
 f(x1) -f(x2) = - 3x1 + 1 + 3x2 - 1
= - 3(x1 – x2)
Vì - 3 < 0 ; x1 – x1 < 0
 f(x1) - f(x2) > 0  f(x1) > f(x2)
Vậy y = f(x) = - 3x + 1 nghịch biến trên R
Vậy y = f(x) = 3x + 1 đồng biến trên R
Hàm số y = - 3x + 1 có a = là hàm số nghịch biến trên R
Hàm số y = 3x + 1 có a = là hàm số đồng biến trên R
-3 < 0
3 > 0
Vậy hàm số y = ax + b đồng biến khi nào?
nghịch biến khi nào?

Tổng quát
Hàm số bậc nhất y = ax + b xác định với mọi giá trị của x thuộc
R và có tính chất sau:
+ đồng biến trên R, khi a > 0
+ Nghịch biến trên R, khi a < 0
?4 Cho ví dụ về hàm số bậc nhất trong các trường hợp sau:
a) Hàm số đồng biến b) Hàm số nghịch biến
Đồng biến

Nghịch biến

Đồng biến

Đồng biến khi m>0

Nghịch biến khi m<0

Bài tập 2
Cho hàm số y = (m - 2)x + 3. Tìm các giá trị của m để hàm số trên là :
a, Hàm số bậc nhất
b, Hàm số đồng biến
c, Hàm số nghịch biến
Giải
a, y = (m - 2)x + 3 là hàm số bậc nhất khi
m - 2 ? 0 m ? 2
b, y = (m - 2)x + 3 là hàm số đồng biến khi
m - 2 > 0 m > 2
c, y = (m - 2)x + 3 là hàm số nghịch biến khi
m - 2 < 0 m < 2
VỀ NHÀ
+ Nắm được: Khái niệm hàm số bậc nhất,
tính đồng biến nghịch biến của hàm số bậc nhất.
+ Làm bài tập 8,9,10,11 - 48( Sgk)
+ Xem lại cách biểu diễn tọa độ một điểm trên mặt phẳng tọa độ
+ Chuẩn bị bài tập giờ sau luyện tập
Bài học đến đây kết thúc
Xin cám ơn các thầy cô đã về dự giờ thăm lớp
Cám ơn các em đã nç lực nhiều trong tiết học hôm nay
CHÀO TẠM BIỆT
Câu 3. Với giá trị nào của m thì hàm số bậc nhất
y = (m+1)x -5 nghịch biến:
A. m > 1 B. m < 1 C. m < -1 D. m > -1
Câu 4 Hàm số bËc nhÊt y = ax – 1. Khi x = 1, y = 2 th× hÖ sè a lµ:
A. a = 1 B. a = 3 C. a = -1 D.a = 2
Bài tập 3: Chọn phương án trả lời đúng