TRƯỜNG THPT LƯƠNG SƠN
ĐỀ KIỂM TRA KÌ I KHỐI 11
MÔN NGỮ VĂN
(Thời gian 90 phút)
Họ và tên thí sinh…………………………………………..
Số báo danh........................

Phần chấm điểm của giáo viên …………………




ĐỀ BÀI


Câu 1 (2đ):
Căn cứ vào ngữ cảnh (hoàn cảnh sáng tác), hãy phân tích chi tiết được miêu tả trong hai câu sau:
Tiếng phong hạc phập phồng hơn mươi tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa; mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói mọi như nhà nông ghét cỏ.
Bữa thấy bòng bong che trắng lốp, muốn tới ăn gan; ngày xem ống khói chạy đen sì muốn ra cắn cổ.
(Nguyễn Đình Chiểu, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc).
Câu 2 (8đ):
Ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam.
Bài làm
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ĐÁP ÁN – DÀN Ý
Câu 1 (2đ):
Căn cứ vào ngữ cảnh (hoàn cảnh sáng tác), hãy phân tích chi tiết được miêu tả trong hai câu sau:
Tiếng phong hạc phập phồng hơn mươi tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa; mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói mọi như nhà nông ghét cỏ.
Bữa thấy bòng bong che trắng lốp, muốn tới ăn gan; ngày xem ống khói chạy đen sì muốn ra cắn cổ.
- Yêu cầu trả lời:
Câu văn trên xuất phát từ bối cảnh.:
+ Tin tức về kẻ kịch đến đã phong thanh mười tháng nay, vậy mà lệnh quan (đánh giặc) vẫn chẳng thấy đâu (1đ)
+ Người nông dân đã nhận thấy sự dơ bần của kẻ thù và căn ghét chúng mỗi khi thấy bóng dáng tàu xe của chúng (1đ)
Câu 2 (8đ):
Ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam.
1- Yêu cầu:
- Về kiến thức:
Hiểu được ý nghĩa hình ảnh đoàn tàu trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam trong việc thể hiện tâm trạng nhân vật và ý nghĩa chủ đề tác phẩm.
- Về kĩ năng: Biết làm bài văn nghị luận văn học với bố cục rõ ràng. Sử dụng thao tác lập luận phân tích, bình luận để làm bài. Không mắc lỗi trình bày (chính tả, ngữ pháp, diễn đạt).
2- Dàn ý- thang điểm
MỞ BÀI (1đ)
- Giới thiệu truyện ngắn “Hai đứa trẻ”: Đây là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Thạch Lam (0,5đ)
- Hình ảnh đoàn tàu trong tác phẩm là hình ảnh giàu ý nghĩa, soi sáng tâm hồn nhân vật và thể hiện ý nghĩa nhân đạo mới mẻ trong truyện ngăn “Hai đứa trẻ” (0,5đ).

THÂN BÀI (6đ)
a- Hoàn cảnh đoàn tàu xuất hiện (1đ)
- Những kiếp người mòn nỏi nơi phố huyện đàn chìm trong bóng tối- bóng tối của không gian và bóng tối của hoàn cảnh sống. (0,25đ)
- Nhưng chừng ấy những con người trong bóng tối vẫn “mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của họ”.(0,25đ)
- Với chị em Liên thì mong mỏi ấy rõ ràng, cụ thể hơn: Chúng chờ tàu từ chiều đến khuya, ngày nào cũng thế. Dường như chỉ khi nhìn thấy đoàn tàu chạy qua phố huyện- hoạt động cuối cùng trong ngày- chúng mới được sống trọn vẹn một ngày (0,5đ)
b- Hình ảnh đoàn tàu (2đ)
- Từ xa: Màu sắc “ngọn lửa xanh biếc như ma trơi”, âm thanh “tiếng còi vọng lại theo gió xa xôi”. (0,5đ)
- Đến gần: âm thanh (dồn dập, ồn ào, rít mạnh lên, rầm rộ), màu sắc (khói bừng sáng, đèn sáng trưng, chiếu ánh sáng xuống đường, lấp lánh, cửa kính sáng) => âm thanh mạnh mẽ, huyên náo, ánh sáng rực rỡ, ngập tràn. (1đ)
- Khi xa: con tàu đi dần vào đêm tối, tiếng vang động của đoàn tàu nhỏ dần rồi khuất hẳn vào bóng tối.( 0,5đ)
c- Ý nghĩa của hình ảnh con tàu (3đ)
- Hình ảnh đoàn tàu soi rõ tâm trạng nhân vật (1đ):
(Mỗi ý (+) 0,5đ)
+ Chị em liên đã chờ tàu trong nỗi niềm thiết tha, khắc khoải, rồi đón tàu trong háo hức say mê, trong hân hoan và hạnh phúc và tiễn tàu trong nuối tiếc, bâng khuâng.
+ Chị em Liên chờ tàu không phải để tò mò, không phải để bán hàng, không đợi người quen mà để được nghe âm thanh, được